Χρηματοοικονομικός αλφαβητισμός (Financial Literacy): «Money matters made simple»
Στόχοιexpand_more
- Εκμάθηση των βασικών αρχών σχετικά με τον προϋπολογισμό και τα βασικά οικονομικά στοιχεία.
Θεωρητικό υπόβαθρο expand_more
Μόλις καταλήξετε στην ιδέα σας και πραγματοποιήσετε μια αρχική ανάλυση των δυνατοτήτων σας, το επόμενο κρίσιμο βήμα είναι να σκιαγραφήσετε και να καθορίσετε τις στρατηγικές για την επίτευξη της επιτυχίας και τον προσδιορισμό των απαραίτητων απαιτήσεων. Η δημιουργία ενός προϋπολογισμού και η συνειδητοποίηση των οικονομικών σας επιλογών αποτελούν ένα από τα σημαντικότερα καθήκοντα σε αυτή τη διαδικασία.
1. Χρηματοοικονομικός αλφαβητισμός (ανάκληση βασικής ορολογίας και συμβόλων, εξήγηση απλών οικονομικών εννοιών, έννοια του κόστους ευκαιρίας και του συγκριτικού πλεονεκτήματος, ανάγνωση καταστάσεων αποτελεσμάτων και ισολογισμών, εξήγηση της διαφοράς μεταξύ ισολογισμού και λογαριασμού κερδών και ζημιών, δημιουργία χρηματοοικονομικών δεικτών, χρήση χρηματοοικονομικών δεικτών για την αξιολόγηση της χρηματοοικονομικής υγείας μιας δραστηριότητας που δημιουργεί αξία, σύγκριση της χρηματοοικονομικής υγείας της δικής μου δραστηριότητας αξίας με εκείνη των ανταγωνιστών).
2. Ανάλυση κόστους-ωφέλειας (εκτίμηση της χρήσης των χρημάτων, κατάρτιση ενός απλού προϋπολογισμού νοικοκυριού με υπεύθυνο τρόπο, εκτίμηση προϋπολογισμού για μια δραστηριότητα παραγωγής αξιών, εκτίμηση των αναγκών σε ταμειακές ροές μιας δραστηριότητας παραγωγής αξιών, εφαρμογή των εννοιών του οικονομικού προγραμματισμού και των προβλέψεων που απαιτούνται για τη μετατροπή των ιδεών σε πράξεις, εκτίμηση των αναγκών σε ταμειακές ροές ενός σύνθετου έργου, μπορώ να δημιουργήσω ένα σχέδιο για την οικονομική και χρηματοοικονομική μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα της δραστηριότητας παραγωγής αξιών μου).
3. Προβλέψεις για επενδύσεις (προσδιορισμός των κύριων τύπων εισοδήματος, δυνατότητα εξήγησης των δραστηριοτήτων παραγωγής αξίας που μπορούν να λάβουν διαφορετικές μορφές και να έχουν διαφορετικές δομές ιδιοκτησίας, προσδιορισμός δημόσιων και ιδιωτικών πηγών χρηματοδότησης, επιλογή των καταλληλότερων πηγών χρηματοδότησης για επιχειρηματική εκκίνηση, υποβολή αίτησης για δημόσια ή ιδιωτικά προγράμματα υποστήριξης επιχειρήσεων, άντληση κεφαλαίων και εξασφάλιση εσόδων από διαφορετικές πηγές, εκτίμηση μιας ευκαιρίας ως πιθανός επενδυτής.
Γιατί είναι σημαντικός ο χρηματοοικονομικός αλφαβητισμός;
Ο χρηματοοικονομικός αλφαβητισμός είναι ζωτικής σημασίας, διότι δίνει τη δυνατότητα στα άτομα να λαμβάνουν τεκμηριωμένες αποφάσεις σχετικά με τη διαχείριση των προσωπικών τους οικονομικών, την αποφυγή οικονομικών παγίδων, τη δημιουργία πλούτου, τον προγραμματισμό για τη συνταξιοδότηση και την ανάληψη ευθυνών ως υπεύθυνοι καταναλωτές. Επίσης, συμβάλλει στην οικονομική σταθερότητα και μειώνει το οικονομικό άγχος και την ανησυχία
Προϋπολογισμός:
● Ο προϋπολογισμός αποτελεί ένα πολύ ισχυρό οικονομικό εργαλείο για τις επιχειρήσεις. Με τη δημιουργία και την εκτέλεση ενός άρτια δομημένου βραχυπρόθεσμου και μακροπρόθεσμου οικονομικού
σχεδίου, αποκτάτε τον έλεγχο των ταμειακών σας ροών και δεν βρίσκεστε εκτεθειμένοι σε αυτές.
● Ένας αποτελεσματικός οικονομικός προϋπολογισμός περιλαμβάνει τόσο βραχυπρόθεσμα, μηνιαία σχέδια για ένα ημερολογιακό έτος όσο και μακροπρόθεσμα, τριμηνιαία σχέδια που χρησιμοποιούνται για την υποβολή οικονομικών καταστάσεων.
● Προκειμένου να επιτευχθούν τα βέλτιστα αποτελέσματα, το μακροπρόθεσμο σχέδιο πρέπει να έχει διάρκεια τουλάχιστον τριών ετών. Επιπλέον, ο μακροπρόθεσμος προϋπολογισμός θα πρέπει να επικαιροποιείται τακτικά σε συνδυασμό με την κατάρτιση του βραχυπρόθεσμου σχεδίου.
Κατά τη διαδικασία έναρξης, ποιες λογικές υποθέσεις πρέπει να κάνετε για την επιχείρησή σας ώστε να καταρτίσετε έναν προϋπολογισμό;
1. Πόσα προϊόντα αναμένετε να πουλήσετε κατά το 1ο έτος;
2. Ποια είναι η προβλεπόμενη αύξηση των πωλήσεων για τα επόμενα έτη;
3. Πώς θα καθορίσετε την τιμολόγηση των προϊόντων και/ή των υπηρεσιών σας;
4. Ποιο είναι το κόστος παραγωγής του προϊόντος σας και πόσα αποθέματα θα απαιτηθούν;
5. Ποια είναι τα εκτιμώμενα λειτουργικά έξοδα;
6. Πόσους υπαλλήλους θα χρειαστείτε, πόσο θα τους πληρώνετε και τι παροχές θα προσφέρετε;
7. Ποιος φορολογικός συντελεστής εισοδήματος θα ισχύει για την επιχείρησή σας;
8. Ποιες εγκαταστάσεις θα χρειαστείτε και πόσο θα κοστίσουν από πλευράς ενοικίου ή εξυπηρέτησης χρέους;
9. Ποιος εξοπλισμός είναι απαραίτητος για την έναρξη της επιχείρησης και ποιο είναι το σχετικό κόστος; Υπάρχουν πρόσθετες ανάγκες σε εξοπλισμό τα επόμενα χρόνια;
10. Σε περίπτωση που πουλάτε με πίστωση, τι όρους πληρωμής θα προσφέρετε στους πελάτες σας και τι όρους πληρωμής θα σας παρέχουν οι προμηθευτές σας;
11. Πόσο κεφάλαιο θα χρειαστεί να δανειστείτε και ποιες εξασφαλίσεις θα απαιτηθούν; Ποιο επιτόκιο θα ισχύει για το δανεισμό;
Οργανωτικός έλεγχος
Τα 3Ε: αποτελεσματικότητα (effectiveness), αποδοτικότητα (efficiency) και οικονομία (economy.
Αποδοτικότητα (Efficiency): uΕνίοτε μπορεί να οδηγήσει σε άσχημα αποτελέσματα.
Δυσκολία εύρεσης έγκυρων προτύπων για τη σύγκριση της πραγματικής απόδοσης.
5 σημαντικά πρότυπα:
1. Απόδοση του οργανισμού σε προηγούμενες χρονικές περιόδους. (τα τελευταία χρόνια)
2. Επιδόσεις παρόμοιων οργανισμών.
3. Εκτιμήσεις της αναμενόμενης απόδοσης (ex-ante).
4. Εκτιμήσεις των αποτελεσμάτων που θα μπορούσαν να έχουν επιτευχθεί (εκ των υστέρων).
5. Οι αναγκαίες επιδόσεις για την επίτευξη καθορισμένων στόχων και σκοπών (σημεία αναφοράς).
- μπορείτε να μετρήσετε την απόδοση χρησιμοποιώντας τα αποτελέσματα.
Αποτελεσματικότητα (Effectiveness:
- Ενδεικτικά παραδείγματα δεικτών αποτελεσματικότητας: πώς παρέχετε στην πράξη την ικανοποίηση που εσείς ως εταιρεία θα επιθυμούσατε.
- Οικονομικά μέτρα μέτρησης της απόδοσης: Κερδοφορία, ROCE
Οικονομία (Economy):
Η οικονομία είναι μια κρίσιμη πτυχή της οργανωτικής απόδοσης, καθώς δίνει έμφαση στην προσεκτική κατανομή και χρήση των πόρων, διασφαλίζοντας ότι οι εισροές ελαχιστοποιούνται ενώ οι εκροές μεγιστοποιούνται. Πρόκειται για τη συγκεκριμένη διάσταση του πλαισίου 3Ε που περιλαμβάνει τον έλεγχο του κόστους, τη βελτιστοποίηση των πόρων και τις αποτελεσματικές στρατηγικές κατανομής των πόρων. Η επίτευξη οικονομίας στις επιχειρηματικές λειτουργίες οδηγεί συχνά σε βελτιωμένη κερδοφορία και βιωσιμότητα..
Προϋπολογισμός
- ένας ελεγκτικός μηχανισμός
Για ποιο λόγο υπάρχουν οι προϋπολογισμοί;
- Ένα σύστημα εξουσιοδότησης.
- Ένα μέσο πρόβλεψης και προγραμματισμού.
- Θέτει προσωπικούς στόχους για τους δικαιούχους του προϋπολογισμού.
Το ύφος προϋπολογισμού επηρεάζει τη στάση απέναντι στη διαδικασία του προϋπολογισμού και την πραγματική απόδοση.
- Κοινωνικοποίηση της έννοιας της υπευθυνότητας.
- Μια πηγή πληροφοριών για τη λήψη αποφάσεων.
Διαδικασία του προϋπολογισμού: Συμμετοχή ή επιβολή; Προϋπολογισμός εκ των άνω προς τα κάτω ή εκ των κάτω προς τα άνω;
Η προσαρμογή της συμμετοχής εξαρτάται από τις συνθήκες και το περιβάλλον του κατόχου του προϋπολογισμού (άνθρωποι, περιβάλλον, κουλτούρα, προσαρμογή).
Μάθημα για πρακτική εξάσκηση: Απαιτείται υψηλός βαθμός ευαισθησίας και άριστες επικοινωνιακές δεξιότητες, ανθρώπινο στοιχείο. Επιπλέον, τεχνικές δεξιότητες (βλ. για παράδειγμα προϋπολογισμός με βάση το μηδέν, προϋπολογισμός με βάση τις δραστηριότητες).
o Στατικός προϋπολογισμός (Static budget
- Ο προϋπολογισμός που καταρτίζεται για ένα μόνο επίπεδο όγκου πωλήσεων συνιστά στατικό προϋπολογισμό.
- Οι στατικοί προϋπολογισμοί καταρτίζονται στην αρχή του έτους.
- Οι διαφορές μεταξύ των πραγματικών αποτελεσμάτων και του στατικού προϋπολογισμού αποτελούν αποκλίσεις του στατικού προϋπολογισμού.
o Ευέλικτος προϋπολογισμός (Flexible budget
- Προετοιμασία προϋπολογισμού για πολλαπλά επίπεδα όγκου πωλήσεων.
- Οι ευέλικτοι προϋπολογισμοί καταρτίζονται στην αρχή του έτους για λόγους προγραμματισμού και στο τέλος του έτους για την αξιολόγηση των επιδόσεων.
- Οι διαφορές μεταξύ των πραγματικών αποτελεσμάτων και του ευέλικτου προϋπολογισμού αποτελούν αποκλίσεις του ευέλικτου προϋπολογισμού.
Αποκλίσεις προϋπολογισμού
- Τα διευθυντικά στελέχη συγκρίνουν τα πραγματικά αποτελέσματα με τα προϋπολογισθέντα αποτελέσματα προκειμένου να παρακολουθούν τις λειτουργίες και να παρακινούν την κατάλληλη απόδοση.
- Διαφορές μεταξύ των προϋπολογισθέντων και των πραγματικών.
Η έρευνα ενδέχεται να καταλήξει στο συμπέρασμα ότι πρόκειται για:
- Αδυναμίες στις λειτουργίες που μπορούν να διορθωθούν.
- Αποδοτικότητα στις λειτουργίες που μπορούν να αναπαραχθούν σε άλλους τομείς του οργανισμού.
- Ανεξέλεγκτους εξωτερικούς παράγοντες που απαιτούν αλλαγές στη διαδικασία κατάρτισης του προϋπολογισμού.
Κριτική του προϋπολογισμού
1. Επίτευξη μόνο των χαμηλότερων στόχων.
2. Χρήση περισσότερων πόρων από τους αναγκαίους (π.χ. προϋπολογισμοί με βάση το μηδέν).
3. Πραγματοποίηση του μπόνους - επίτευξη του προϋπολογισμού ό,τι και να απαιτηθεί (ακόμη και ανεπιθύμητες ενέργειες).
-π.χ. τιμολόγηση (μεγάλες εκπτώσεις) προκειμένου να επιτευχθούν οι στόχοι των πωλήσεων.
4. Ανταγωνισμός έναντι άλλων κλάδων, επιχειρηματικών μονάδων και τμημάτων.
-σκέψη ανεπιθύμητων ενεργειών μέσω της ανταγωνιστικής συμπεριφοράς.
5. Δαπάνη όσων προβλέπονται στον προϋπολογισμό.
-ακόμα και όταν δεν υπάρχει ανάγκη για την αγορά κάποιου προϊόντος.
6. Παροχή ανακριβών προβλέψεων.
7. Επίτευξη του στόχου, αλλά όχι υπέρβασή του.
8. Αποφυγή κινδύνων (που δεν είχαν υπολογιστεί στον προϋπολογισμό).
9. Ενθάρρυνση του αυστηρού σχεδιασμού και της σταδιακής σκέψης.
10. Απαίτηση χρόνου (και υψηλού κόστους).
11. Παραγωγή ανεπαρκών εκθέσεων αποκλίσεων (που δεν απαντούν στον λόγο και τον τρόπο)
-χωρίς αναζήτηση των λόγων που διέπουν τις απαντήσεις.
12. Αγνόηση των βασικών παραγόντων της αξίας για τους μετόχους: εστίαση σε βραχυπρόθεσμους οικονομικούς αριθμούς.
13. Ετήσια αυστηρή ιεροτελεστία.
14. Δέσμευση 12 μηνών, επικίνδυνη λόγω αβεβαιότητας.
H ισορροπημένη κάρτα (Balanced Scorecard)
- Η παραδοσιακή Διοικητική Λογιστική επικεντρώθηκε κυρίως σε μέτρα χρηματοοικονομικής απόδοσης.
- Πλέον δίνεται μεγαλύτερη έμφαση στην ενσωμάτωση μη χρηματοοικονομικών μέτρων στο επίσημο σύστημα αναφοράς.
- Για την ενσωμάτωση των χρηματοοικονομικών και μη χρηματοοικονομικών μέτρων προέκυψε η ισορροπημένη κάρτα.
Η BSC επιδιώκει να συνδέσει τα μέτρα απόδοσης με τη στρατηγική ενός οργανισμού θα πρέπει να χρησιμοποιείται για την αποσαφήνιση, την επικοινωνία και τη διαχείριση μιας στρατηγικής.
Η BSC υποστηρίζει την εξέταση των επιχειρήσεων από 4 διαφορετικές οπτικές γωνίες, επιδιώκοντας να δώσει απαντήσεις στα ακόλουθα ερωτήματα:
1. Πώς μας αντιλαμβάνονται οι πελάτες; Η προοπτική του πελάτη.
2. Σε τι πρέπει να υπερέχουμε; Εσωτερική επιχειρηματική προοπτική.
3. Μπορούμε να βελτιωνόμαστε συνεχώς και να δημιουργούμε αξία; Προοπτική εκμάθησης και ανάπτυξης.
4. Πώς βλέπουμε τους μετόχους; Οικονομική προοπτική.
Για την εφαρμογή της BSC θα πρέπει να διατυπωθούν οι κύριοι στόχοι για κάθε μία από τις 4 προοπτικές και οι εν λόγω στόχοι θα πρέπει να μεταφραστούν σε συγκεκριμένα μέτρα απόδοσης, στόχους και πρωτοβουλίες.
Μια σημαντική παραδοχή της BSC συνίσταται στη διαπίστωση ότι κάθε μέτρο επίδοσης αποτελεί μέρος μιας σχέσης αιτίας και αποτελέσματος.
Ο κανόνας προϋπολογισμού 50/30/20 αποτελεί μια προσέγγιση κατάρτισης προϋπολογισμού που περιλαμβάνει τη διαίρεση του εισοδήματός σας μετά τη φορολογία σε τρεις κατηγορίες δαπανών: 50% για ανάγκες, 30% για επιθυμίες και 20% για αποταμίευση.
50% για τις ανάγκες:
● Οι ανάγκες αποτελούν βασικές δαπάνες που είναι απαραίτητες για την επιβίωση, όπως το ενοίκιο, οι πληρωμές του αυτοκινήτου και η υγειονομική περίθαλψη.
● Η εν λόγω κατηγορία καλύπτει τα απαραίτητα και δεν περιλαμβάνει τις διακριτικές δαπάνες, όπως φαγητό σε εστιατόρια ή συνδρομές ψυχαγωγίας.
● Το ήμισυ του εισοδήματός σας κατόπιν φόρων θα πρέπει να επαρκεί για την κάλυψη των αναγκών και των υποχρεώσεών σας.
● Στην περίπτωση που οι ανάγκες σας υπερβαίνουν αυτό το όριο, ίσως χρειαστεί να μειώσετε τα επιθυμητά ή να εξετάσετε το ενδεχόμενο να περιορίσετε τον τρόπο ζωής σας, όπως να επιλέξετε ένα μικρότερο σπίτι ή ένα πιο μέτριας κατανάλωσης αυτοκίνητο.
30% για επιθυμίες :
● Οι επιθυμίες περιλαμβάνουν όλα τα μη ουσιώδη έξοδα, όπως το φαγητό σε εστιατόρια, η ψυχαγωγία, τα ψώνια για μη ουσιώδη αντικείμενα κλπ.
● Η εν λόγω κατηγορία περιλαμβάνει τα μικρά έκτακτα που κάνουν τη ζωή ευχάριστη και διασκεδαστική, όπως η επίσκεψη στον κινηματογράφο ή η αγορά ειδών πολυτελείας.
● Επίσης, περιλαμβάνει αποφάσεις αναβάθμισης, όπως η επιλογή μιας ακριβότερης επιλογής όταν υπάρχει φθηνότερη εναλλακτική λύση.
20% για αποταμίευση:
● Στόχος σας είναι να διαθέτετε το 20% του καθαρού εισοδήματός σας για αποταμίευση και επενδύσεις.
● Αυτό συνεπάγεται τη συνεισφορά σε ένα ταμείο έκτακτης ανάγκης σε τραπεζικό αποταμιευτικό λογαριασμό, την πραγματοποίηση εισφορών σε ατομικό συνταξιοδοτικό λογαριασμό (IRA) ή λογαριασμό αμοιβαίων κεφαλαίων και την επένδυση στο χρηματιστήριο ή σε άλλα επενδυτικά μέσα.
Γιατί είναι σημαντικός ο χρηματοοικονομικός αλφαβητισμός;
Ο χρηματοοικονομικός αλφαβητισμός είναι ζωτικής σημασίας, διότι δίνει τη δυνατότητα στα άτομα να λαμβάνουν τεκμηριωμένες αποφάσεις σχετικά με τη διαχείριση των προσωπικών τους οικονομικών, την αποφυγή οικονομικών παγίδων, τη δημιουργία πλούτου, τον προγραμματισμό για τη συνταξιοδότηση και την ανάληψη ευθυνών ως υπεύθυνοι καταναλωτές. Επίσης, συμβάλλει στην οικονομική σταθερότητα και μειώνει το οικονομικό άγχος και την ανησυχία
Προϋπολογισμός:
● Ο προϋπολογισμός αποτελεί ένα πολύ ισχυρό οικονομικό εργαλείο για τις επιχειρήσεις. Με τη δημιουργία και την εκτέλεση ενός άρτια δομημένου βραχυπρόθεσμου και μακροπρόθεσμου οικονομικού
σχεδίου, αποκτάτε τον έλεγχο των ταμειακών σας ροών και δεν βρίσκεστε εκτεθειμένοι σε αυτές.● Ένας αποτελεσματικός οικονομικός προϋπολογισμός περιλαμβάνει τόσο βραχυπρόθεσμα, μηνιαία σχέδια για ένα ημερολογιακό έτος όσο και μακροπρόθεσμα, τριμηνιαία σχέδια που χρησιμοποιούνται για την υποβολή οικονομικών καταστάσεων.
● Προκειμένου να επιτευχθούν τα βέλτιστα αποτελέσματα, το μακροπρόθεσμο σχέδιο πρέπει να έχει διάρκεια τουλάχιστον τριών ετών. Επιπλέον, ο μακροπρόθεσμος προϋπολογισμός θα πρέπει να επικαιροποιείται τακτικά σε συνδυασμό με την κατάρτιση του βραχυπρόθεσμου σχεδίου.
Κατά τη διαδικασία έναρξης, ποιες λογικές υποθέσεις πρέπει να κάνετε για την επιχείρησή σας ώστε να καταρτίσετε έναν προϋπολογισμό;
1. Πόσα προϊόντα αναμένετε να πουλήσετε κατά το 1ο έτος;
2. Ποια είναι η προβλεπόμενη αύξηση των πωλήσεων για τα επόμενα έτη;
3. Πώς θα καθορίσετε την τιμολόγηση των προϊόντων και/ή των υπηρεσιών σας;
4. Ποιο είναι το κόστος παραγωγής του προϊόντος σας και πόσα αποθέματα θα απαιτηθούν;
5. Ποια είναι τα εκτιμώμενα λειτουργικά έξοδα;
6. Πόσους υπαλλήλους θα χρειαστείτε, πόσο θα τους πληρώνετε και τι παροχές θα προσφέρετε;
7. Ποιος φορολογικός συντελεστής εισοδήματος θα ισχύει για την επιχείρησή σας;
8. Ποιες εγκαταστάσεις θα χρειαστείτε και πόσο θα κοστίσουν από πλευράς ενοικίου ή εξυπηρέτησης χρέους;
9. Ποιος εξοπλισμός είναι απαραίτητος για την έναρξη της επιχείρησης και ποιο είναι το σχετικό κόστος; Υπάρχουν πρόσθετες ανάγκες σε εξοπλισμό τα επόμενα χρόνια;
10. Σε περίπτωση που πουλάτε με πίστωση, τι όρους πληρωμής θα προσφέρετε στους πελάτες σας και τι όρους πληρωμής θα σας παρέχουν οι προμηθευτές σας;
11. Πόσο κεφάλαιο θα χρειαστεί να δανειστείτε και ποιες εξασφαλίσεις θα απαιτηθούν; Ποιο επιτόκιο θα ισχύει για το δανεισμό;
Οργανωτικός έλεγχος
Τα 3Ε: αποτελεσματικότητα (effectiveness), αποδοτικότητα (efficiency) και οικονομία (economy.
Αποδοτικότητα (Efficiency): uΕνίοτε μπορεί να οδηγήσει σε άσχημα αποτελέσματα.
Δυσκολία εύρεσης έγκυρων προτύπων για τη σύγκριση της πραγματικής απόδοσης.
5 σημαντικά πρότυπα:
1. Απόδοση του οργανισμού σε προηγούμενες χρονικές περιόδους. (τα τελευταία χρόνια)
2. Επιδόσεις παρόμοιων οργανισμών.
3. Εκτιμήσεις της αναμενόμενης απόδοσης (ex-ante).
4. Εκτιμήσεις των αποτελεσμάτων που θα μπορούσαν να έχουν επιτευχθεί (εκ των υστέρων).
5. Οι αναγκαίες επιδόσεις για την επίτευξη καθορισμένων στόχων και σκοπών (σημεία αναφοράς).
- μπορείτε να μετρήσετε την απόδοση χρησιμοποιώντας τα αποτελέσματα.
Αποτελεσματικότητα (Effectiveness:
- Ενδεικτικά παραδείγματα δεικτών αποτελεσματικότητας: πώς παρέχετε στην πράξη την ικανοποίηση που εσείς ως εταιρεία θα επιθυμούσατε.
- Οικονομικά μέτρα μέτρησης της απόδοσης: Κερδοφορία, ROCE
Οικονομία (Economy):
Η οικονομία είναι μια κρίσιμη πτυχή της οργανωτικής απόδοσης, καθώς δίνει έμφαση στην προσεκτική κατανομή και χρήση των πόρων, διασφαλίζοντας ότι οι εισροές ελαχιστοποιούνται ενώ οι εκροές μεγιστοποιούνται. Πρόκειται για τη συγκεκριμένη διάσταση του πλαισίου 3Ε που περιλαμβάνει τον έλεγχο του κόστους, τη βελτιστοποίηση των πόρων και τις αποτελεσματικές στρατηγικές κατανομής των πόρων. Η επίτευξη οικονομίας στις επιχειρηματικές λειτουργίες οδηγεί συχνά σε βελτιωμένη κερδοφορία και βιωσιμότητα..
Προϋπολογισμός
- ένας ελεγκτικός μηχανισμός
Για ποιο λόγο υπάρχουν οι προϋπολογισμοί;
- Ένα σύστημα εξουσιοδότησης.
- Ένα μέσο πρόβλεψης και προγραμματισμού.
- Θέτει προσωπικούς στόχους για τους δικαιούχους του προϋπολογισμού.
Το ύφος προϋπολογισμού επηρεάζει τη στάση απέναντι στη διαδικασία του προϋπολογισμού και την πραγματική απόδοση.
- Κοινωνικοποίηση της έννοιας της υπευθυνότητας.
- Μια πηγή πληροφοριών για τη λήψη αποφάσεων.
Διαδικασία του προϋπολογισμού: Συμμετοχή ή επιβολή; Προϋπολογισμός εκ των άνω προς τα κάτω ή εκ των κάτω προς τα άνω;
Η προσαρμογή της συμμετοχής εξαρτάται από τις συνθήκες και το περιβάλλον του κατόχου του προϋπολογισμού (άνθρωποι, περιβάλλον, κουλτούρα, προσαρμογή).
Μάθημα για πρακτική εξάσκηση: Απαιτείται υψηλός βαθμός ευαισθησίας και άριστες επικοινωνιακές δεξιότητες, ανθρώπινο στοιχείο. Επιπλέον, τεχνικές δεξιότητες (βλ. για παράδειγμα προϋπολογισμός με βάση το μηδέν, προϋπολογισμός με βάση τις δραστηριότητες).
o Στατικός προϋπολογισμός (Static budget
- Ο προϋπολογισμός που καταρτίζεται για ένα μόνο επίπεδο όγκου πωλήσεων συνιστά στατικό προϋπολογισμό.
- Οι στατικοί προϋπολογισμοί καταρτίζονται στην αρχή του έτους.
- Οι διαφορές μεταξύ των πραγματικών αποτελεσμάτων και του στατικού προϋπολογισμού αποτελούν αποκλίσεις του στατικού προϋπολογισμού.
o Ευέλικτος προϋπολογισμός (Flexible budget
- Προετοιμασία προϋπολογισμού για πολλαπλά επίπεδα όγκου πωλήσεων.
- Οι ευέλικτοι προϋπολογισμοί καταρτίζονται στην αρχή του έτους για λόγους προγραμματισμού και στο τέλος του έτους για την αξιολόγηση των επιδόσεων.
- Οι διαφορές μεταξύ των πραγματικών αποτελεσμάτων και του ευέλικτου προϋπολογισμού αποτελούν αποκλίσεις του ευέλικτου προϋπολογισμού.
Αποκλίσεις προϋπολογισμού
- Τα διευθυντικά στελέχη συγκρίνουν τα πραγματικά αποτελέσματα με τα προϋπολογισθέντα αποτελέσματα προκειμένου να παρακολουθούν τις λειτουργίες και να παρακινούν την κατάλληλη απόδοση.
- Διαφορές μεταξύ των προϋπολογισθέντων και των πραγματικών.
Η έρευνα ενδέχεται να καταλήξει στο συμπέρασμα ότι πρόκειται για:
- Αδυναμίες στις λειτουργίες που μπορούν να διορθωθούν.
- Αποδοτικότητα στις λειτουργίες που μπορούν να αναπαραχθούν σε άλλους τομείς του οργανισμού.
- Ανεξέλεγκτους εξωτερικούς παράγοντες που απαιτούν αλλαγές στη διαδικασία κατάρτισης του προϋπολογισμού.
Κριτική του προϋπολογισμού
1. Επίτευξη μόνο των χαμηλότερων στόχων.
2. Χρήση περισσότερων πόρων από τους αναγκαίους (π.χ. προϋπολογισμοί με βάση το μηδέν).
3. Πραγματοποίηση του μπόνους - επίτευξη του προϋπολογισμού ό,τι και να απαιτηθεί (ακόμη και ανεπιθύμητες ενέργειες).
-π.χ. τιμολόγηση (μεγάλες εκπτώσεις) προκειμένου να επιτευχθούν οι στόχοι των πωλήσεων.
4. Ανταγωνισμός έναντι άλλων κλάδων, επιχειρηματικών μονάδων και τμημάτων.
-σκέψη ανεπιθύμητων ενεργειών μέσω της ανταγωνιστικής συμπεριφοράς.
5. Δαπάνη όσων προβλέπονται στον προϋπολογισμό.
-ακόμα και όταν δεν υπάρχει ανάγκη για την αγορά κάποιου προϊόντος.
6. Παροχή ανακριβών προβλέψεων.
7. Επίτευξη του στόχου, αλλά όχι υπέρβασή του.
8. Αποφυγή κινδύνων (που δεν είχαν υπολογιστεί στον προϋπολογισμό).
9. Ενθάρρυνση του αυστηρού σχεδιασμού και της σταδιακής σκέψης.
10. Απαίτηση χρόνου (και υψηλού κόστους).
11. Παραγωγή ανεπαρκών εκθέσεων αποκλίσεων (που δεν απαντούν στον λόγο και τον τρόπο)
-χωρίς αναζήτηση των λόγων που διέπουν τις απαντήσεις.
12. Αγνόηση των βασικών παραγόντων της αξίας για τους μετόχους: εστίαση σε βραχυπρόθεσμους οικονομικούς αριθμούς.
13. Ετήσια αυστηρή ιεροτελεστία.
14. Δέσμευση 12 μηνών, επικίνδυνη λόγω αβεβαιότητας.
H ισορροπημένη κάρτα (Balanced Scorecard)
- Η παραδοσιακή Διοικητική Λογιστική επικεντρώθηκε κυρίως σε μέτρα χρηματοοικονομικής απόδοσης.
- Πλέον δίνεται μεγαλύτερη έμφαση στην ενσωμάτωση μη χρηματοοικονομικών μέτρων στο επίσημο σύστημα αναφοράς.
- Για την ενσωμάτωση των χρηματοοικονομικών και μη χρηματοοικονομικών μέτρων προέκυψε η ισορροπημένη κάρτα.
Η BSC επιδιώκει να συνδέσει τα μέτρα απόδοσης με τη στρατηγική ενός οργανισμού θα πρέπει να χρησιμοποιείται για την αποσαφήνιση, την επικοινωνία και τη διαχείριση μιας στρατηγικής.
Η BSC υποστηρίζει την εξέταση των επιχειρήσεων από 4 διαφορετικές οπτικές γωνίες, επιδιώκοντας να δώσει απαντήσεις στα ακόλουθα ερωτήματα:
1. Πώς μας αντιλαμβάνονται οι πελάτες; Η προοπτική του πελάτη.
2. Σε τι πρέπει να υπερέχουμε; Εσωτερική επιχειρηματική προοπτική.
3. Μπορούμε να βελτιωνόμαστε συνεχώς και να δημιουργούμε αξία; Προοπτική εκμάθησης και ανάπτυξης.
4. Πώς βλέπουμε τους μετόχους; Οικονομική προοπτική.
Για την εφαρμογή της BSC θα πρέπει να διατυπωθούν οι κύριοι στόχοι για κάθε μία από τις 4 προοπτικές και οι εν λόγω στόχοι θα πρέπει να μεταφραστούν σε συγκεκριμένα μέτρα απόδοσης, στόχους και πρωτοβουλίες.
Μια σημαντική παραδοχή της BSC συνίσταται στη διαπίστωση ότι κάθε μέτρο επίδοσης αποτελεί μέρος μιας σχέσης αιτίας και αποτελέσματος.
Ο κανόνας προϋπολογισμού 50/30/20 αποτελεί μια προσέγγιση κατάρτισης προϋπολογισμού που περιλαμβάνει τη διαίρεση του εισοδήματός σας μετά τη φορολογία σε τρεις κατηγορίες δαπανών: 50% για ανάγκες, 30% για επιθυμίες και 20% για αποταμίευση.
50% για τις ανάγκες:
● Οι ανάγκες αποτελούν βασικές δαπάνες που είναι απαραίτητες για την επιβίωση, όπως το ενοίκιο, οι πληρωμές του αυτοκινήτου και η υγειονομική περίθαλψη.
● Η εν λόγω κατηγορία καλύπτει τα απαραίτητα και δεν περιλαμβάνει τις διακριτικές δαπάνες, όπως φαγητό σε εστιατόρια ή συνδρομές ψυχαγωγίας.
● Το ήμισυ του εισοδήματός σας κατόπιν φόρων θα πρέπει να επαρκεί για την κάλυψη των αναγκών και των υποχρεώσεών σας.
● Στην περίπτωση που οι ανάγκες σας υπερβαίνουν αυτό το όριο, ίσως χρειαστεί να μειώσετε τα επιθυμητά ή να εξετάσετε το ενδεχόμενο να περιορίσετε τον τρόπο ζωής σας, όπως να επιλέξετε ένα μικρότερο σπίτι ή ένα πιο μέτριας κατανάλωσης αυτοκίνητο.
30% για επιθυμίες :
● Οι επιθυμίες περιλαμβάνουν όλα τα μη ουσιώδη έξοδα, όπως το φαγητό σε εστιατόρια, η ψυχαγωγία, τα ψώνια για μη ουσιώδη αντικείμενα κλπ.
● Η εν λόγω κατηγορία περιλαμβάνει τα μικρά έκτακτα που κάνουν τη ζωή ευχάριστη και διασκεδαστική, όπως η επίσκεψη στον κινηματογράφο ή η αγορά ειδών πολυτελείας.
● Επίσης, περιλαμβάνει αποφάσεις αναβάθμισης, όπως η επιλογή μιας ακριβότερης επιλογής όταν υπάρχει φθηνότερη εναλλακτική λύση.
20% για αποταμίευση:
● Στόχος σας είναι να διαθέτετε το 20% του καθαρού εισοδήματός σας για αποταμίευση και επενδύσεις.
● Αυτό συνεπάγεται τη συνεισφορά σε ένα ταμείο έκτακτης ανάγκης σε τραπεζικό αποταμιευτικό λογαριασμό, την πραγματοποίηση εισφορών σε ατομικό συνταξιοδοτικό λογαριασμό (IRA) ή λογαριασμό αμοιβαίων κεφαλαίων και την επένδυση στο χρηματιστήριο ή σε άλλα επενδυτικά μέσα.
Βήμα προς βήμα εφαρμογή expand_more
Ακολουθεί ο τρόπος χρήσης του Χάρτη ενσυναίσθησης:
1. Δημιουργία του χάρτη ενσυναίσθησης: Σχεδιασμός ενός μεγάλου διαγράμματος χωρισμένο σε τέσσερα τεταρτημόρια. Χαρακτηρισμός των τεταρτημορίων ως «Αναφέρει», «Σκέφτεται», «Αισθάνεται» και «Πράττει».
2. Ενσυναίσθηση με τους εκπαιδευόμενους: Συγκέντρωση μιας ποικιλόμορφης ομάδας εκπαιδευομένων που αντιπροσωπεύουν το στοχευμένο κοινό σας για τις δραστηριότητες χρηματοοικονομικού αλφαβητισμού. Διεξαγωγή συνεντεύξεων, ερευνών ή συνεδριών παρατήρησης για να κατανοήσετε τις οικονομικές τους εμπειρίες, στάσεις και προκλήσεις.
3. Συμπλήρωση του χάρτη ενσυναίσθησης: Κατά τη διάρκεια των συνεδριών, ενθαρρύνετε τους συμμετέχοντες να μοιραστούν τις σκέψεις, τα συναισθήματα και τις συμπεριφορές τους που σχετίζονται με οικονομικά θέματα. Καταγράψτε τις απαντήσεις τους στα αντίστοιχα τεταρτημόρια του χάρτη ενσυναίσθησης.
- «Αναφέρει» Τι αναφέρουν οι εκπαιδευόμενοι για τις οικονομικές τους εμπειρίες; Ποιες είναι οι σκέψεις τους σχετικά με τις οικονομικές έννοιες;
- «Σκέφτεται» Τι σκέψεις και πεποιθήσεις έχουν σχετικά με τα χρήματα, τον προϋπολογισμό, την αποταμίευση, την επένδυση κλπ.
- «Αισθάνεται» Ποια συναισθήματα συνδέουν με οικονομικές αποφάσεις και προκλήσεις;
- «Πράττει» Ποιες ενέργειες και συμπεριφορές επιδεικνύουν όσον αφορά τα οικονομικά τους;
4. Προσδιορισμός γνώσεων: Ανάλυση των συμπληρωμένων χαρτών ενσυναίσθησης για τον εντοπισμό κοινών θεμάτων, σημείων πόνου και κινήτρων που μοιράζονται οι εκπαιδευόμενοι. Οι εν λόγω ιδέες θα σας βοηθήσουν να κατανοήσετε τις προοπτικές τους και να σχεδιάσετε σχετικές δραστηριότητες.
5. Ιδανική προσέγγιση με βάση τις γνώσεις: Με μια βαθύτερη κατανόηση των αναγκών των εκπαιδευομένων σας, οργανώστε καταιγισμό ιδεών για δραστηριότητες χρηματοοικονομικού αλφαβητισμού που να ανταποκρίνονται στα συγκεκριμένα σημεία προβληματισμού και τα κίνητρά τους. Εξέταση της χρήσης διαφόρων μορφών, όπως διαδραστικά εργαστήρια, διαδικτυακές ενότητες ή εκπαιδευτικά παιχνίδια.
6. Δημιουργία πρωτοτύπου και δοκιμή: Ανάπτυξη πρωτοτύπων των δραστηριοτήτων και δοκιμή τους με μια μικρή ομάδα εκπαιδευομένων. Συλλογή σχολίων για να κατανοήσετε ποιο σύστημα λειτουργεί ορθά και ποιο χρήζει βελτίωσης.
7. Επανάληψη και βελτίωση: Με βάση την ανάδραση, προβείτε στις απαραίτητες αναθεωρήσεις των δραστηριοτήτων, ενσωματώνοντας τις προτάσεις και τις προτιμήσεις των εκπαιδευομένων. Συνεχίστε την επανάληψη μέχρι οι δραστηριότητες να εναρμονιστούν πλήρως με τις ανάγκες και τις προσδοκίες των εκπαιδευομένων.
Χρησιμοποιώντας τον χάρτη ενσυναίσθησης ως εργαλείο σχεδιαστικής σκέψης, μπορείτε να δημιουργήσετε δραστηριότητες χρηματοοικονομικού αλφαβητισμού που είναι προσαρμοσμένες στις μοναδικές ανάγκες και εμπειρίες του στοχευόμενου κοινού σας, ενισχύοντας τελικά την αποτελεσματικότητα της μαθησιακής εμπειρία.
Χάρτης ενσυναίσθησης: (Δωρεάν υπόδειγμα χάρτη ενσυναίσθησης για να αποκτήσετε πληροφορίες σχετικά με τους «πελάτες» σας και να μάθετε πώς να βελτιώσετε το έργο σας)
https://miro.com/templates/empathy-map/
Απαιτούμενος χρόνος και μέγεθος της ομάδαςexpand_more
ΜΕΓΕΘΟΣ ΟΜΑΔΑΣ: 15-20 εκπαιδευόμενοι (χωρισμένοι σε ομάδες των 4-5 ατόμων για την ομαδική δραστηριότητα)
Υλικά που απαιτούνται για την εφαρμογήexpand_more
- Στυλό
- Μερικά χαρτιά (για να σχεδιάσετε το χάρτη ενσυναίσθησης)
Περισσοτερες πηγες: βιντεο ή/και χρησιμοι συνδεσμοι:expand_more
https://miro.com/templates/empathy-map/
Ο απόλυτος οδηγός για τον χρηματοοικονομικό αλφαβητισμό - Investopedia (The Ultimate Guide to Financial Literacy – Investopedia):
https://www.investopedia.com/guide-to-financial-literacy-4800530
Προσωπικά οικονομικά 101, εκμάθηση των βασικών οικονομικών, των θεμελιωδών αρχών και των βέλτιστων πρακτικών (Personal finance 101, learn personal finance basics, fundamentals, and best practices):
https://www.youtube.com/watch?v=EsOTfVIcdEI
Χρηματοοικονομικός αλφαβητισμός (Financial Literacy):
https://www.youtube.com/watch?v=4j2emMn7UaI
Βιβλιογραφικές Αναφορέςexpand_more
2. Atkinson, A., & Messy, F.-A. (2012). Measuring financial literacy: Results of the OECD/INFE Pilot Study. Journal of Pension Economics & Finance, 11(2), 260-276.
3. Huston, S. J. (2010). Measuring financial literacy. The Journal of Consumer Affairs, 44(2), 296-316.
