Διοίκηση επιχειρήσεων για κοινωνικούς επιχειρηματίες

Για τις κοινωνικές επιχειρήσεις, ο κοινωνικός αντίκτυπος είναι πιο σημαντικός από τη μεγιστοποίηση του κέρδους, καθώς οι επιχειρήσεις αυτές προσπαθούν να ωφελήσουν τις πιο ευάλωτες ομάδες και να συμβάλλουν σε μια βιώσιμη και χωρίς αποκλεισμούς κοινωνία. Η ισορροπία μεταξύ των οικονομικών, περιβαλλοντικών και κοινωνικών στόχων τους είναι το κλειδί της επιτυχίας. 

Ικανότητες/ μαθησιακά αποτελέσματα expand_more

After completing this Learning resource participants will be able to:  
  Clarify entrepreneurship and social entrepreneurship (Mindset’s upgrading)
•  Identify the essential elements of a business plan (Critical thinking)
•  Select additional resources that can help in the development of an effective full business plan (information seeking)
•  Create a one-page business plan (Goal-setting, Creativity) 

Στόχοιexpand_more

Οι στόχοι αυτού του μαθησιακού πόρου μπορούν να συνοψιστούν ως εξής:
•  Εισαγωγή στον επιχειρηματικό σχεδιασμό για κοινωνικές επιχειρηματίες 
•  Παρουσίαση του τρόπου με τον οποίο ένα επιχειρηματικό σχέδιο μπορεί να δημιουργήσει μια βάση για επιτυχία
•  Εξερεύνηση διαφόρων επιλογών για σύντομα σχέδια, σχέδια εργασίας/λεπτομερή σχέδια ή σχέδια παρουσίασης
•  Προτάσεις για το ελάχιστο βιώσιμο περιεχόμενο ενός σχεδίου επιχειρησιακής δράσης

Θεωρητικό υπόβαθρο expand_more

     Τι είναι μια επιχειρηματίας;
Η λέξη «επιχειρηματίας» σημαίνει κυριολεκτικά «αναλαμβάνω» και έχει τις ρίζες της στο παλιό γαλλικό λεξιλόγιο πολέμου του 18ου αιώνα. Πρόκειται για μια πράξη που συνδυάζει στρατηγική, οργάνωση, συνεργασία αλλά και υψηλό βαθμό ρίσκου. Αργότερα, ο όρος χρησιμοποιήθηκε για να περιγράψει κάποιο άτομο που διαχειρίζεται ή προωθεί μια θεατρική παραγωγή - μια πράξη που περιλαμβάνει και πάλι ρίσκο, αλλά και δημιουργικότητα και ομαδική εργασία. Σήμερα, αν αναζητήσουμε τη λέξη σε ένα λεξικό (π.χ. Cambridge dictionary), θα δούμε ότι αναφέρεται σε «κάποιο άτομο που ξεκινάει τη δική του επιχείρηση, ιδίως όταν αυτό συνεπάγεται μια νέα ευκαιρία». Σήμερα, οι επιχειρηματίες μπορούν να πουλήσουν οτιδήποτε: προϊόντα, υπηρεσίες, πληροφορίες ή ακόμα και... επιρροή (σκεφτείτε τους influencer στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης)! Ωστόσο, οι πραγματικά επιτυχημένοι επιχειρηματίες δεν είναι αυτοί που πουλάνε κάτι, αλλά αυτοί που προσφέρουν λύσεις. Γι' αυτό είναι σημαντικό οι επίδοξες επιχειρηματίες να σκέφτονται μια επιχειρηματική ιδέα ως μια επιτυχημένη λύση σε ένα υπάρχον πρόβλημα.
2.     Τι είναι η κοινωνική επιχειρηματικότητα; 
Σύμφωνα με τον Οργανισμό Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης, ο όρος αναφέρεται στην επιχειρηματικότητα που έχει ως κύριο στόχο την «αντιμετώπιση επιτακτικών κοινωνικών προκλήσεων και την ικανοποίηση κοινωνικών αναγκών με καινοτόμο τρόπο, εξυπηρετώντας παράλληλα το γενικό συμφέρον και το κοινό καλό».

Μπορούν να είναι είτε κερδοσκοπικές είτε μη κερδοσκοπικές, επενδύοντας τα κέρδη τους στους κοινωνικούς ή/και περιβαλλοντικούς στόχους της επιχείρησης. Μια κοινωνική και μια μη κερδοσκοπική επιχείρηση δεν είναι ίδιες οντότητες, αν και μπορεί να έχουν κοινά σημεία. Η θεμελιώδης διαφορά είναι ότι η πρώτη είναι μια επιχείρηση που δημιουργεί τα δικά της κέρδη για να συνεχίσει να λειτουργεί, ενώ η δεύτερη βασίζεται σε κρατικές επιχορηγήσεις και δωρεές. 

Για τις κοινωνικές επιχειρήσεις, ο κοινωνικός αντίκτυπος είναι πιο σημαντικός από τη μεγιστοποίηση του κέρδους, καθώς οι επιχειρήσεις αυτές προσπαθούν να ωφελήσουν τις πιο ευάλωτες ομάδες και να συμβάλλουν σε μια βιώσιμη και χωρίς αποκλεισμούς κοινωνία. Η ισορροπία μεταξύ των οικονομικών, περιβαλλοντικών και κοινωνικών στόχων τους είναι το κλειδί της επιτυχίας. 

Το Coursera (2023), στον οδηγό του σχετικά με την κοινωνική επιχειρηματικότητα, κάνει μια σύγκριση της επιχειρηματία και της κοινωνικής επιχειρηματία:

  Επιχειρηματίας Κοινωνική επιχειρηματίας
Στόχος Δημιουργία μιας βιώσιμης επιχείρησης Δημιουργία μιας βιώσιμης επιχείρησης με κοινωνικό αντίκτυπο
Κίνητρο Οικονομικό Με γνώμονα το στόχο
Εστίαση Ιδιώτες καταναλωτές Κοινωνικές ομάδες
Σύνδεση με τα κοινωνικά θέματα Έμμεση Άμεση
Ανταγωνισμός/συνεργασία Ανταγωνισμός με σχετικές επιχειρήσεις Συνεργασία με σχετικές επιχειρήσεις
Επιτυχία Με βάση τα βιώσιμα κέρδη Με βάση τον βιώσιμο κοινωνικό αντίκτυπο


Οι κοινωνικές επιχειρήσεις μπορούν να συμβάλλουν στη δημιουργία θέσεων εργασίας, στη συμπεριληπτικότητα, στην ισότητα ευκαιριών, στη βιωσιμότητα και στη συμμετοχή των πολιτών. Κάποιες μπορεί να προσφέρουν υπηρεσίες φροντίδας ή να παρέχουν ευκαιρίες απασχόλησης σε ευάλωτες ομάδες, ενώ άλλες μπορεί να αντιμετωπίζουν διάφορες άλλες κοινωνικές ή/και περιβαλλοντικές προκλήσεις, όπως η επίτευξη των στόχων βιώσιμης ανάπτυξης. Πολλές από αυτές είναι καινοτόμες και βρίσκουν ευκαιρίες σε περιπτώσεις όπου ούτε οι καθιερωμένες επιχειρήσεις, ούτε οι δημόσιες αρχές δεν μπορούν να ανταποκριθούν (European Commission, 2020). 

3. Τι είναι ένα επιχειρηματικό σχέδιο και γιατί το χρειάζονται οι επιχειρηματίες;
Πρώτα απ' όλα, θα πρέπει να διευκρινίσουμε ότι ο σχεδιασμός και τα σχέδια δεν είναι το ίδιο πράγμα. Ο σχεδιασμός είναι μια συνεχής διαδικασία, ενώ τα σχέδια είναι η τεκμηρίωση του σχεδιασμού. Ο προγραμματισμός είναι απαραίτητος, τόσο σε προσωπικό όσο και σε επαγγελματικό επίπεδο: από το να προγραμματίζουμε τις διακοπές μας μέχρι την έναρξη μιας νέας επιχείρησης, ο προγραμματισμός και τα σχέδια μας βοηθούν να πετύχουμε τους στόχους μας και μας επιτρέπουν να χρησιμοποιούμε το χρόνο και τους πόρους μας πιο αποτελεσματικά.
Για τις επιχειρήσεις, ο προγραμματισμός δεν μπορεί να εγγυηθεί την επιτυχία, αλλά μια επιχείρηση χωρίς προγραμματισμό και σχέδια είναι καταδικασμένη να αποτύχει. Το επιχειρηματικό σχέδιο είναι ένα γραπτό έγγραφο που μπορεί να αποτελέσει το "χάρτη" για κάθε επιχείρηση. Καθορίζει λεπτομερώς τους στόχους μιας επιχείρησης και τον τρόπο με τον οποίο ετοιμάζεται να πετύχει τους στόχους της. Είναι απαραίτητο εργαλείο για όσες θέλουν να ξεκινήσουν μια νέα επιχείρηση ή να αναπτύξουν μια υπάρχουσα επιχείρηση. 

 Ένα επιχειρηματικό σχέδιο μπορεί να βοηθήσει την επίδοξη επιχειρηματία να απαντήσει σε ορισμένα θεμελιώδη ερωτήματα: 
● «Γιατί θέλω να ξεκινήσω την επιχείρηση (ποιο πρόβλημα προσπαθώ να αντιμετωπίσω);». - Στην περίπτωση των κοινωνικών επιχειρήσεων, το ερώτημα αυτό διατυπώνει την κοινωνική αποστολή της επιχείρησης, δηλαδή «ποια κοινωνικά προβλήματα προσπαθώ να λύσω και με ποιον τρόπο;».  
● «Πώς θέλω να διοικήσω την επιχείρησή μου;»
● «Πώς μπορώ να αποδείξω στους επενδυτές/χορηγούς/συνεργάτες μου την υπευθυνότητά μου;»
.

Με άλλα λόγια, ένα επιχειρηματικό σχέδιο είναι απαραίτητο για τις μελλοντικές επιχειρηματίες, καθώς μπορεί
- να τις βοηθήσει να ελέγξουν αν οι επιχειρηματικές τους ιδέες θα λειτουργήσουν,
- να μάθουν περισσότερα για την αγορά,
- να περιγράψουν κάθε τομέα της επιχείρησης,
- να θέσουν ορόσημα και
- να προσελκύσουν επενδυτές/χρηματοδοτήσεις και συνεργάτες. 



4.  Πόσο λεπτομερές πρέπει να είναι ένα επιχειρηματικό σχέδιο; Τι πρέπει να περιλαμβάνει;
Τα επιχειρηματικά σχέδια ποικίλλουν σε μεγάλο βαθμό ως προς τη διάρκεια, την εμφάνιση και το περιεχόμενο, ενώ θα μπορούσε να δοθεί έμφαση σε διαφορετικές πτυχές της επιχείρησης, ανάλογα με την προβλεπόμενη χρήση του σχεδίου (π.χ. ανάγκη για επενδυτές).  Για παράδειγμα, υπάρχουν σύντομα σχέδια, σχέδια εργασίας/λεπτομερή σχέδια ή σχέδια παρουσίασης:
● Τα σύντομα σχέδια
δημιουργούνται συνήθως για τη δοκιμή των υποθέσεων, της ιδέας και την αξιολόγηση του ενδιαφέροντος των δυνητικών επενδυτών, γι' αυτό και δίνουν λιγότερη έμφαση στις λεπτομέρειες. 
● Τα σχέδια εργασίας
χρησιμοποιούνται συνεχώς για την ανασκόπηση των επιχειρηματικών δραστηριοτήτων και της προόδου (π.χ. ετήσιο σχέδιο) και δίνουν έμφαση σε κάθε λεπτομέρεια. 
● Τα σχέδια παρουσίασης δίνουν
έμφαση στην εμπορευσιμότητα της επιχειρηματικής ιδέας, παρέχοντας πληροφορίες σχετικά με την επιχείρηση σε τραπεζίτες, επενδυτές και άλλους εξωτερικούς πόρους.

Ένα κοινό -αναλυτικό- πρότυπο επιχειρηματικού σχεδίου περιλαμβάνει, συνοπτικά, τις ακόλουθες ενότητες: 














5. Όραμα, Αποστολή και Αξίες
Η αποστολή σας επικεντρώνεται σε αυτό που είναι και κάνει η επιχείρησή στο τώρα, ενώ το όραμα αναφέρεται στο αύριο. Αυτό που κάνουμε καθημερινά είναι η αποστολή, ενώ το μέλλον που θέλουμε να επιτύχουμε είναι το όραμα.
● Το όραμα για τις κοινωνικές επιχειρήσεις σχετίζεται πάντα με το πώς θα ήταν η κοινωνία αν το πρόβλημα που έχει εντοπιστεί, επιλυθεί. Μπορεί να μοιάζει με "άπιαστο όνειρο",
αλλά η ύπαρξη ενός σχεδίου μπορεί να το φέρει πιο κοντά στην πραγματικότητα. Π.χ., μια κοινωνία όπου οι φωνές των μεταναστριών εισακούονται, ένας κόσμος με λιγότερα πλαστικά στους ωκεανούς, μια κοινωνία με περισσότερες ευκαιρίες για τις ευάλωτες ομάδες κ.λπ. 
● Η αποστολή περιγράφει τον σκοπό της επιχείρησης,
δηλαδή τι κάνετε για την κοινότητά σας.
● Οι αξίες της επιχείρησής σας εκφράζουν το ήθος και τα κίνητρα του οργανισμού σας,
π.χ. να εμπορεύεστε με ηθικό τρόπο

Βήμα προς βήμα εφαρμογή expand_more

Αυτή η συνεδρία και οι σχετικές δραστηριότητες απευθύνονται σε μετανάστριες επιχειρηματίες που έχουν ήδη παγιώσει την ιδέα της κοινωνικής τους επιχείρησης και επιδιώκουν να την πιστοποιήσουν, αλλά και σε γυναίκες χωρίς σαφή επιχειρηματική ιδέα, οι οποίες θα μπορούσαν να εργαστούν σε μικρές ομάδες για να συζητήσουν και να διατυπώσουν μια νέα συλλογική ιδέα. 

Συνιστάται να συνδέσετε το υλικό με το περιεχόμενο των ακόλουθων μαθησιακών πόρων του ETHIKAS: 
Social Business ideation: Canvas B: Καινοτομία κοινωνικών επιχειρήσεων: Καμβάς Β: ξεκινήστε να σκέφτεστε τον σκοπό και το πρόβλημα, όχι το προϊόν
Reaching out Προσέγγιση (των πελατών σας και του κόσμου)
Networking - Δικτύωση - Ανάληψη πρωτοβουλίας για την ενίσχυση της δικτύωσής σας μέσω Napkin & Elevator Pitches (σύντομων και περιεκτικών προτάσεων

1. Καταιγισμός ιδεών & Συζήτηση
a)  Ζητήστε από τις εκπαιδευόμενές σας να κάνουν καταιγισμό ιδεών, θέτοντας την ερώτηση «Τι σας έρχεται στο μυαλό όταν ακούτε τη λέξη επιχειρηματίας;». Δημιουργήστε δύο στήλες στον πίνακα και γράψτε τις απαντήσεις τους στην πρώτη στήλη. Στη συνέχεια, ξεκινήστε μια συζήτηση, χρησιμοποιώντας τους ορισμούς που έχουν ήδη παρουσιαστεί και το υλικό που είναι διαθέσιμο στις ενότητες «Αναφορές» και «Περισσότερες πηγές».
b)  Ζητήστε από τις εκπαιδευόμενές σας να κάνουν καταιγισμό ιδεών, θέτοντας την ερώτηση «Τι σας έρχεται στο μυαλό όταν ακούτε τις λέξεις κοινωνική επιχειρηματικότητα;». Καταγράψτε τις απαντήσεις στη δεύτερη στήλη και συζητήστε.
Εναλλακτικά, αν οι εκπαιδευόμενές σας διστάζουν να μιλήσουν, μπορείτε να κάνετε «καταιγισμό ιδεών με αυτοκόλλητες σημειώσεις», ζητώντας από τις συμμετέχουσες να γράψουν μία απάντηση σε κάθε σημείωση και να τις τοποθετήσουν στον πίνακα ή ακόμη και σε έναν τοίχο για να τις βλέπουν όλες. Στη συνέχεια, μπορείτε να ομαδοποιήσετε τις απαντήσεις ανά θεματικές ενότητες και να ξεκινήσετε τη συζήτηση.
Βεβαιωθείτε ότι θα γίνει σαφές στις εκπαιδευόμενές σας ότι η κοινωνική επιχειρηματικότητα είναι μια μορφή επιχειρηματικότητας (γι' αυτό οι δύο στήλες θα μπορούσαν να περιέχουν κάποιες ίδιες λέξεις), ωστόσο οι κοινωνικοί επιχειρηματίες στοχεύουν στην επίτευξη ενός κοινωνικού στόχου και στη δημιουργία κοινωνικής αξίας.  

ΣΥΜΒΟΥΛΗ: Στην αρχή του καταιγισμού ιδεών βεβαιωθείτε ότι έχετε θέσει βασικούς κανόνες, όπως «Όλες οι ιδέες είναι αποδεκτές - δεν υπάρχει σωστή ή λανθασμένη απάντηση», «επιδιώκουμε την ποσότητα, όχι απαραίτητα την ποιότητα», «δεν αξιολογούμε, δεν επικρίνουμε και δεν σχολιάζουμε τις απαντήσεις των άλλων», «δεν πειράζει να βασιστούμε στις απαντήσεις των άλλων».

2. Επιχειρηματικό σχέδιο - Τα βασικά
UΧρησιμοποιήστε το θεωρητικό υλικό που έχει ήδη παρουσιαστεί και αναζητήστε περαιτέρω πηγές για να εξηγήσετε στις εκπαιδευόμενές σας σχετικά με τον επιχειρηματικό σχεδιασμό και τα επιχειρηματικά σχέδια, εστιάζοντας στη χρησιμότητα του «μονοσέλιδου επιχειρηματικού σχεδίου» για τις κοινωνικές επιχειρήσεις:
·● Περιλαμβάνει όλες τις κοινωνικές επιχειρηματικές σας πληροφορίες σε μια ματιά!
● Είναι ένα εξαιρετικά χρήσιμο εργαλείο που παρέχει ένα σαφές όραμα για το τι θέλετε να πετύχετε και πώς σκοπεύετε να το κάνετε.
● Μπορεί να αποτελέσει ένα εξαιρετικό σημείο εκκίνησης για ένα πλήρες επιχειρηματικό σχέδιο.
● Περιλαμβάνει όλα τα βασικά στοιχεία ενός πλήρους σχεδίου, αλλά είναι πιο σύντομο και πιο συγκεκριμένο.
● Δημιουργείται και ενημερώνεται εύκολα.
● Μπορεί να σας βοηθήσει να λάβετε γρήγορα τα πρώτα σχόλια από μελλοντικούς συνεργάτες, δυνητικούς πελάτες, δικαιούχους, χορηγούς ή φίλους και συγγενείς, ώστε να σχεδιάσετε τα επόμενα βήματά σας.
● Μπορεί να χρησιμεύσει ως ένα ενισχυμένο έγγραφο παρουσίασης.
● Ανάλογα με την περίπτωση, μπορεί να χρησιμοποιηθεί ακόμη και ως περίληψη ενός λεπτομερούς επιχειρηματικού σχεδίου
n. 

3. 1.      Σύνταξη μονοσέλιδου επιχειρηματικού σχεδίου για μια κοινωνική επιχείρηση
a) Εάν οι εκπαιδευόμενές σας έχουν ήδη μια ιδέα για μια κοινωνική επιχείρηση, μπορούν είτε να εργαστούν ατομικά, είτε να σχηματίσουν ζευγάρια με ένα άλλο άτομο που δεν έχει αποφασίσει ακόμα. Εναλλακτικά, οι εκπαιδευόμενες που δεν έχουν ακόμη διατυπώσει τις επιχειρηματικές τους ιδέες μπορούν να εργαστούν μαζί σε μια ομάδα 3-4 ατόμων και -γιατί όχι; - να ξεκινήσουν μια μελλοντική συνεργασία. 
b) Εκτυπώστε και παραδώστε σε κάθε εκπαιδευόμενη ή σε κάθε ομάδα το «μονοσέλιδο επιχειρηματικό σχέδιο» του ETHIKAS για κοινωνικές επιχειρήσεις και δώστε 35-45 λεπτά για την προετοιμασία του πρώτου σχεδίου.
c) Εξηγήστε ότι ο σκοπός δεν είναι να δημιουργηθεί ένα τέλειο σχέδιο, αλλά να συντάξουν ένα σχέδιο που θα τους βοηθήσει να καταγράψουν όλες τις ιδέες και τις πληροφορίες τους, ώστε να μπορέσουν να δοκιμάσουν, να βελτιώσουν και να αναθεωρήσουν το σχέδιό τους.
d) Λειτουργήστε ως μέντορας και βοηθήστε τις εκπαιδευόμενες, εάν είναι απαραίτητο, προσφέροντας καθοδήγηση ή/και πολύτιμες πηγές.  Ψάχνετε για παραδείγματα που θα προσφέρουν έμπνευση; 
●  Ο ιδρυτής της TOMS, Blake Mycoskie, ξεκίνησε την εταιρεία TOMS με την αποστολή να δωρίζει ένα ζευγάρι παπούτσια για κάθε ζευγάρι που πωλείται. Σήμερα, η TOMS επενδύει το ⅓ των κερδών της εταιρείας για το καλό των πολιτών, υποστηρίζοντας την υγεία, την εκπαίδευση και την ανάπτυξη της κοινότητας.
● Η Grameen Bank (τώρα Grameen Foundation), που χρηματοδοτήθηκε από τον Muhammad Yunus, είναι ένας οργανισμός μικροχρηματοδότησης που δίνει μικρά δάνεια, κυρίως σε γυναίκες, για να τις βοηθήσει να βγουν από τη φτώχεια

ΣΥΜΒΟΥΛΗ: Αναζητήστε παραδείγματα από τη χώρα σας ή από τις χώρες των εκπαιδευόμενών σας

4. 1.      Παρουσιάσεις & Ανατροφοδότηση
Κάθε εκπαιδευόμενη ή κάθε ομάδα (ενδεχομένως μέσω ενός εκπροσώπου ή όλες μαζί διαδοχικά) θα παρουσιάσουν το επιχειρηματικό τους σχέδιο και θα λάβουν ανατροφοδότηση τόσο από τις συμμαθητριές τους όσο και από εσάς, ως εκπαιδευτή/τριας. Κλείστε τη συνεδρία ρωτώντας τις εκπαιδευόμενες πώς αισθάνονται και τι τους εντυπωσίασε περισσότερο κατά τη διάρκεια της συνεδρίας.

Απαιτούμενος χρόνος και μέγεθος της ομάδαςexpand_more

ΧΡΟΝΟΣ:
1.  Καταιγισμός ιδεών & Συζήτηση: 20-25 λεπτά
2. Επιχειρηματικό σχέδιο - Τα βασικά: 20 λεπτά
3. Σύνταξη μονοσέλιδου επιχειρηματικού σχεδίου για μια κοινωνική επιχείρηση: 45 λεπτά
4. Παρουσιάσεις & Ανατροφοδότηση: 45 λεπτά
Συνολικά: 3 διδακτικές ώρες (45 λεπτά
s

ΜΕΓΕΘΟΣ ΟΜΑΔΑΣ: 5-6 εκπαιδευόμενες που θα δημιουργήσουν ατομικά το μονοσέλιδο επιχειρηματικό τους σχέδιο ή 10-12 εκπαιδευόμενες που θα εργαστούν σε μικρότερες ομάδες (2-3) για να δημιουργήσουν ένα σχέδιο ανά ομάδα.

Υλικά που απαιτούνται για την εφαρμογήexpand_more

· Πίνακας ή χάρτινος πίνακας
· Μαρκαδόροι
· Εκτυπωμένα αντίγραφα του μονοσέλιδου επιχειρηματικού σχεδίου
· Παρουσίαση PPT (Μπορείτε να χρησιμοποιήσετε υλικό από αυτή την πηγή για να δημιουργήσετε μια παρουσίαση)
· Σύνδεση στο διαδίκτυο & Προτζέκτορας (προαιρετικά - αν θέλετε να προβάλετε υλικό που σχετίζεται με βίντεο)

Περισσοτερες πηγες: βιντεο ή/και χρησιμοι συνδεσμοι:expand_more

European Commission (n.d.). Erasmus for Young Entrepreneurs (a cross-border programme facilitating the exchange of entrepreneurial and management experience), more information https://ec.europa.eu/growth/smes/supporting-entrepreneurship/erasmus-young-entrepreneurs_en   
European Commission (n.d.). Supporting entrepreneurship. https://ec.europa.eu/growth/smes/supporting-entrepreneurship_en    
European Commission, Directorate-General for Employment, Social Affairs and Inclusion, Carini, C., Borzaga, C., Chiomento, S. (2020). Social enterprises and their ecosystems in Europe: comparative synthesis report, Publications Office. https://data.europa.eu/doi/10.2767/567551  
Porter, M. (2013). The case for letting business solve social problems. TED Talk (in multiple languages). https://www.ted.com/talks/michael_porter_the_case_for_letting_business_solve_social_problems  
Social Innovation Academy (2022). Best social entrepreneurs in Europe 2022. Social Innovation Blog, 30 Sept. https://www.socialinnovationacademy.eu/best-social-entrepreneurs-in-europe-2022 
WEgate (n.d.). Supporting women in building their business with vision and agility. https://www.wegate.eu

Βιβλιογραφικές Αναφορέςexpand_more

Ashoka.org (n.d.). Vision - A Social Entrepreneur's Starting Point. https://www.ashoka.org/en-gr/story/vision-social-entrepreneurs-starting-point 
Berry, T. (2023). Use This Simple Business Plan Outline to Organize Your Plan. Updated June 23. https://www.bplans.com/business-planning/basics/plan-outline  
Bplans (n.d.). How to Write a One-Page Business Plan. (Video included in EN) https://www.bplans.com/business-planning/how-to-write/one-page-plan  
Coursera (2023). What Is Social Entrepreneurship? A Guide. https://www.coursera.org/articles/social-entrepreneurship  
EDEEY Erasmus+ project (2020-2021). Ethical Digital Entrepreneurship for European Youth (EDEEY). Business planning and practical advice from experts (full lesson) https://www.edeey.eu  
JIMINY Erasmus+ project (2019-2021). Journey to lncrease your techniques of eMotional lntelligence, digital awareNess and ntrepreneurship lifestyle (JIMINY). JIMINY Self-Help Handbook (Module 3.1. What does it mean to have an entrepreneurship lifestyle/ thinking? How to take economically safe decisions?). Available in multiple languages (EN, ES, EL, IT, PL, PT, RO) https://jiminy.erasmus.site/handbook  & https://jiminy.erasmus.site/handbook-6  
Lumen (n.d.). Pros and Cons of Planning. Module 3: Planning and Mission https://courses.lumenlearning.com/wm-principlesofmanagement/chapter/reading-pros-and-cons-of-planning  
OECD (n.d.). Social Entrepreneurship in Europe- An OECD-European Commission Project. https://www.oecd.org/cfe/leed/social-entrepreneurship-oecd-ec.htm  
University of San Diego (n.d.) Social Entrepreneurship 101: A Guide to the Mission-Driven Business Sector. https://pce.sandiego.edu/what-is-social-entrepreneurship-examples  
Wichtner-Zoia, Y. (2013). Brainstorming is divergent thinking! Michigan State University.  https://www.canr.msu.edu/news/brainstorming_is_divergent_thinking
cookie